5 yếu tố “tăng tốc” thương mại điện tử Việt Nam trong...

5 yếu tố “tăng tốc” thương mại điện tử Việt Nam trong năm 2012

.vn – Theo số liệu của InternetWorldStats, Việt Nam có hơn 30 triệu người dùng Internet, là thị trường Internet có tốc độ phát triển nhanh nhất khu vực Đông Nam Á, và chỉ đứng sau Indonesia (50 triệu người) về số lượng người dùng. Vậy xu hướng thương mại điện tử ở đây là gì?

Nếu hai năm trước (2010) bạn đến Việt Nam và hỏi bất kỳ một người nào đó trong các tòa nhà văn phòng là liệu họ có bao giờ mua một món hàng nào trực tuyến chưa thì đa số câu trả lời sẽ là không. Tuy nhiên, hiện nay bạn có thể khảo sát bất cứ nhóm người dùng nào như học sinh, nhân viên văn phòng, chủ doanh nghiệp nhỏ, nội trợ và đặc biệt là nữ nhân viên văn phòng, đa số họ đều đã từng ít nhất một lần mua sắm trực tuyến rồi. Điều gì đã xảy ra?

 

>> Thương mại điện tử – cuộc chiến mới chỉ bắt đầu

1. Hiện tượng Groupon – yếu tố quan trọng cho bước chuyển mình của thương mại điện tử

Bước chuyển mình xảy ra khi làn sóng clone Groupon tại Việt Nam bùng nổ. Hơn 200 website thương mại điện tử ra đời, kết hợp với sức hấp dẫn của các sản phẩm, dịch vụ giảm giá đã ảnh hưởng mạnh mẽ đến quyết định mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng.

 

>> Mô hình mua theo nhóm sẽ “biến hình” như thế nào ?

Theo ước tính của một số nhà lãnh đạo hàng đầu trong thị trường mua theo nhóm, số lượng người dùng mua sắm trực tuyến hiện đã đạt 2 triệu, khác biệt khá lớn so với con số 100,000 người dùng của 2 năm trước. Con số đó tương đương với 5-7% tỷ lệ giữa doanh số bán hàng trực tuyến/ tổng doanh số bán hàng ở trong một vài công ty lớn sở hữu cả hai kênh bán hàng trực tuyến và truyền thống.

2. Từ truyền thống đến trực tuyến: Kênh bán hàng mới

Xu hướng khai thác các kênh bán hàng trực tuyến đã bùng nổ trong các công ty thương mại truyền thống lớn. Vì các kênh bán hàng truyền thống hiện nay hầu như đã bão hòa nên các công ty nghĩ rằng mình nên đưa ra thêm nhiều sự lựa chọn cho khách hàng và để họ chọn phương thức mua sắm thích hợp cho mình.

 

>> Người dùng ngày càng ưa thích mua sắm trực tuyến hơn

Từ các khoản phí tiết kiệm được như phí thuê mặt bằng, lương nhân viên bán hàng, và các phí khác để duy trì một cửa hàng truyền thống, các nhà bán lẻ có thể chia sẻ những khoản tiết kiệm được với khách hàng bằng cách giảm giá sản phẩm.

Nhiều cửa hàng thời trang hoặc thiết bị điện tử chỉ do một người điều hành. Họ sử dụng nhà riêng làm kho hàng và mở một trang web để bán sản phẩm hoặc đưa sản phẩm lên bán ở các trang web C2C nổi tiếng như 5giay.vn, vatgia.com và 123mua.vn.

 

>> McKinsey: Người Việt chi tiêu trực tuyến 3 tỷ USD/năm

Những xu hướng trên cũng là một lực đẩy tốt khuyến khích mọi người thử mua sắm trực tuyến.

3. Hệ thống thanh toán trực tuyến: Chưa có vua!

Vậy còn thanh toán thì sao? Đối với các sản phẩm hoặc dịch vụ giá trị cao, phương thức thanh toán chủ yếu vẫn là thanh toán trực tiếp khi nhận hàng (hay còn gọi là COD: Cash On Delivery). Đây cũng là phương thức thanh toán được người dùng ưa chuộng nhất. Một số nhà bán lẻ lớn như Thegioididong.com, chuỗi cửa hàng di động và thiết bị điện tử cá nhân lớn nhất Việt Nam, trang bị máy quét để giúp khách hàng thanh toán trực tiếp bằng thẻ ngân hàng khi họ nhận sản phẩm. Thanh toán trực tuyến còn phổ biến khi người dùng đặt mua vé máy bay hoặc vé xem phim.

Các công cụ thanh toán trực tuyến hiện nay còn có các dạng ngân hàng chung như Onepay của Vietcombank, Baokim của Vatgia.com, NganLuong của Chodientu.vn và Soha của VCCorp. Thanh toán thông qua nhà mạng di động thì có Momo của Vinaphone. Ngoài ra, trên thị trường còn có một startup cung cấp giải pháp thanh toán trên di động nổi bật hiện nay là Mobivi, được sáng lập bởi ông Dung Tấn Trung – một trong 17 người di dân Mỹ thành công được vinh danh trong The American Dream, và đã từng bán công ty OnDisplay của mình với giá 1,8 tỷ USD.

 

>> MobiVi’ – Khác biệt để thành công

Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa hề có ai chiếm ưu thế hoàn toàn trong thị trường thanh toán này dù Baokim có mạnh hơn một chút so với các đối thủ khác. Các dịch vụ khác như NganLuong được Paypal và Ebay hỗ trợ nhưng các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn chưa chấp nhận nó nhiều.

4. Dịch vụ hậu cần (Logistics) – Cần nối giữa chủ doanh nghiệp và người mua sắm trực tuyến

Dịch vụ hậu cần vẫn là một trong những thử thách lớn cho các tay chơi trong ngành thương mại điện tử. Liệu dịch vụ hậu cần có làm chậm tốc độ phát triển của ngành này?

 

>> Việt Nam: “Một gã khổng lồ thương mại điện tử đang ngủ quên”

Về vấn đề vận chuyển, vì các công ty bưu chính không phù hợp cho các công ty thương mại điện tử vận chuyển hàng hóa một cách hiệu quả nên họ phải tìm một phương thức vận chuyển hàng hóa nhanh chóng và rẻ hơn. Một vài “ông lớn” trong ngành tự xây dựng đội ngũ vận chuyển của mình. Những đội ngũ này có khả năng bao phủ 2 hoặc 3 thành phố lớn như thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội. Trong những tỉnh, thành khác, họ sẽ sử dụng dịch vụ của công ty bưu chính.

Đối với những công ty quy mô nhỏ hoặc vừa thành lập, họ thường chọn các dịch vụ vận chuyển tư nhân như Tín Thành, một công ty vận chuyển tư nhân nổi tiếng giới thương mại điện tử. Một vài công ty thương mại điện tử còn tự xây dựng cả công ty vận chuyển của riêng mình để phục vụ cho cả nhu cầu nội bộ và bên ngoài. Hai ví dụ tiêu biểu nhất là VCCorp – tập đoàn internet hàng đầu Việt Nam được IDG Ventures Vietnam và Intel Capital đầu tư, và Vatgia.com – trang web thương mại điện tử C2C lớn tại Việt Nam.

Giaohangnhanh.vn, một startup non trẻ với đội ngũ 30 người, được thành lập bởi hai nhà đầu tư thiên thần dày dạn kinh nghiệm trong ngành phân phối và bán lẻ. Startup này mong muốn cung cấp thị trường một phương pháp vận chuyển hàng hóa chuyên nghiệp giúp theo vận chuyển và theo dõi đơn hàng một cách hệ thống hơn.

5. Lực đẩy từ những “ông lớn” trong ngành Internet

Những “cơn sóng” lớn trong ngành đều do các “ông lớn” khởi xướng như FPT Online, VNG và VCCorp – 3 công ty trực tuyến hàng đầu Việt Nam. FPT Online trực thuộc tập đoàn FPT có doanh thu hơn 1 tỷ USD trong năm 2011. FPT Online đã xây dựng trang mua sắm trực tuyến sendo.vn. VNG, công ty đi đầu trong lĩnh vực internet với doanh thu gần 200 triệu USD năm ngoái, xây dựng và quảng bá 123.vn với các sản phẩm may mặc dành cho trẻ em.

VCCorp, tập đoàn internet hàng đầu với hơn 30 trang web khác nhau, được IDG Ventures Vietnam và Intel Capital đầu tư, cũng đẩy mạnh phát triển thương mại điện tử khi tuyển dụng hơn 100 nhân viên mới.

Ngay cả VanCl từ Trung Quốc cũng nhảy vào thị trường Việt Nam với vancl.vn

Các trang du lịch cũng tỏ ra hứng thú với thị trường này khi mở rộng trang web với tên miền “.vn” và triển khai hoạt động tại Vietnam như trang Expedia.com.vn trực thuộc Expedia.com và jobstreet.vn trực thuộc trang tìm việc làm JobStreet.com.sg – một trong những trang việc làm hàng đầu Đông Nam Á. Booking.com cũng đang tìm Giám đốc kinh doanh cho thị trường Việt Nam.

 

>> Đặt phòng trực tuyến – Mới mà không mới

Dù thị trường thương mại điện tử Việt Nam vẫn đang đối mặt với các vấn đề như khách hàng thờ ơ với sản phẩm hay dịch vụ vận chuyển, thanh toán, chăm sóc khách hàng còn yếu kém, nhưng 5 yếu tố trên sẽ giúp thúc đẩy tốc độ tăng trưởng của thị trường thương mại điện tử và đây chỉ mới là sự khởi đầu của xu hướng phát triển này.

Bùi Đức Minh/e27

Head of E-commerce Division Thegioididong.com