2014: Rakuten sẽ bắt đầu hoạt động tại Việt Nam?

Được thành lập bởi Hiroshi Mikitani vào năm 1997, Rakuten là tập đoàn thương mại điện tử lớn nhất Nhật Bản với tổng số vốn khoảng 13,5 tỉ USD và doanh thu hàng năm trên 4 tỉ USD; nằm trong số những công ty kinh doanh trên Internet lớn nhất thể giới.

Tin đồn về việc Rakuten vào thị trường Việt Nam đã có từ 2 năm nay, thế nhưng mọi chuyện dường như sẽ chính thức bắt đầu từ năm 2014.

Đế chế Rakuten tại Nhật Bản

Cách đây hơn 10 năm, Hiroshi Mikitani từ bỏ công việc nhân viên ngân hàng để thành lập công ty của riêng mình.

Năm 1997, ông khai trương Rakuten, chuỗi cửa hàng trực tuyến đầu tiên ở Nhật để cung cấp cho các nhà bán lẻ cách rẻ tiền để tiếp cận khách hàng trên Internet. Vào thời điểm kinh tế Nhật đang xuống dốc, Hiroshi nhìn thấy cơ hội duy nhất: “Tôi biết Internet sẽ cất cánh ở Nhật và tôi muốn là một phần của nó”.

Hiroshi Mikitani được mô tả là “bộ não” của chuỗi cửa hàng trực tuyến Rakuten. Trong mô hình kinh doanh của Hiroshi, Rakuten không nắm giữa bất cứ cửa hàng nào. Với một mức phí nhỏ, các nhà bán lẻ có thể nhờ trang web này bán hàng thay. Khi một người tiêu dùng đặt hàng một sản phẩm qua mạng của Rakuten, đơn đặt hàng này sẽ được chuyển đến nhà bán lẻ. Rakuten được nhận 2.6% doanh thu bán hàng cho mỗi đơn hàng thành công.

Rakuten đã theo đuổi chiến lược xây dựng trung tâm mua sắm trực tuyến, cung cấp tất cả các dịch vụ cho phép các công ty bán lẻ lập cửa hàng cửa họ trên website để quảng cáo, bán hàng và xử lý các giao dịch thanh toán. Mô hình này của Rakuten giúp đơn giản hóa việc mua bán giữa người bán hàng và người mua. Nhật hiện có khoảng 90 triệu người sử dụng Internet trong số 130 triệu dân, trong đó khoảng 2/3 người dùng Internet ở nước này sử dụng Rakuten. Năm 2000, Rakuten phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng tại thị trường JASDAQ – một thị trường mua bán thẳng (không qua sổ chứng khoán) của Tokyo. Đây cũng là công ty internet thành công nhất trong lần đầu tiên bán ra công chúng năm đó. Trang web của Rekuten có hàng chục triệu người truy cập mỗi ngày, doanh số tăng từ 1.2 triệu USD lên 26 triệu USD vào năm 2000 và lợi nhuận tăng lên gần 1 triệu USD. Giá trị thị trường của Rakuten đã tăng vọt lên 6 tỷ USD (trong đó Hiroshi và gia đình sở hữu 50% giá trị công ty).

Hiện nay hệ thống Rakuten có gần 5.000 nhân viên, hơn 26.000 nhà bán lẻ sử dụng hệ thống này với 47 triệu người sử dụng có đăng ký – tương đương 40% dân số Nhật Bản. Với khối tài sản 3.4 tỷ USD, Hiroshi Mikitani đang đứng thứ 178 trong danh sách những người giàu nhất thế giới năm 2009 do tạp chí Forbes bình chọn.

Vị thế thống lĩnh của Rakuten tại Nhật Bản tính đến đầu 2012

Nguồn bài viết từ: Anh Huỳnh Trọng Thận – Giám đốc sản phẩm 123Pay thuộc Công ty Cổ phần VNG được đăng tải tại blog cá nhân vào ngày 06/03/2012

Rakuten và hoạt động kinh doanh ở Đông Nam Á

Với lợi thế quen thuộc với văn hóa và thói quen tiêu dùng của người châu Á, Rakuten tích cực mở rộng hoạt động kinh doanh trong khu vực châu Á nói chung và đặc biệt chú trọng đến thị trường Đông Nam Á nói riêng.

Theo The Nation Business vào tháng 10 năm 2009, Rakuten bắt đầu hoạt động kinh doanh tại Thái Lan bằng việc sở hữu 67% cổ phần TARAD.com – công ty thương mại điện tử lớn nhất trong nước lúc bấy giờ. Vào tháng 03 năm 2011, TARAD.com và Rakuten Nhật Bản cùng hợp tác với Cục Xúc tiến Xuất khẩu Thái Lan (DEP – Thailand’s Department of Export Promotion) và Tổ chức Thương mại Ngoại thương Nhật Bản (JETRO – Japan External Trade Organization) nhằm kết nối, hỗ trợ việc xuất khẩu hàng hóa của doanh nghiệp Thái Lan. Chương trình này nhằm góp phần phát triển nền kinh tế Thái Lan trong thị trường quốc tế bằng các hoạt động hỗ trợ các doanh nghiệp vừa và nhỏ phát triển số lượng giao dịch thương mại và tăng doanh số bán hàng.

Vào tháng 05 năm 2010, Rakuten liên doanh với Global Mediacom (MNC Group) – công ty truyền thông lớn nhất Indonesia, mở ra một hành trình mới vào quốc gia đứng thứ 4 thế giới về dân số. Theo thông cáo báo chí từ Rakuten, Rakuten sở hữu 51% cổ phần và Global Mediacom sở hữu 49% cổ phần, thành lập Rakuten Belanja Online. Thế nhưng đến tháng 03 năm 2013, việc liên doanh giữa hai bên không còn “cơm lành, canh ngọt”, lý do được đưa ra từ phía MNC Group là không còn phù hợp định hướng và tầm nhìn chung. Rakuten Indonesia hiện nay vẫn được phát triển và hoạt động độc lập như cách thức vận hành công ty Rakuten tại Malaysia.

Rakuten vào thị trường Việt Nam (?)

Có nhiều thông tin khác nhau trước việc Rakuten vào thị trường Việt Nam sẽ làm việc với đối tác nào, nhiều suy đoán được đưa ra như Công ty Cổ phần Vật Giá, Công ty Cổ phần VNG,… Theo nguồn tin mới nhất cho biết gần như Rakuten sẽ hợp tác và làm việc với Công ty Cổ phần Truyền thông Việt Nam (VC Corp).

VC Corp là đơn vị sở hữu hệ thống các sản phẩm Internet có độ phủ rộng với nhiều phân khúc người dùng khác nhau. Bên cạnh hệ thống các trang thông tin tổng hợp có lượng độc giả lớn và thường xuyên, VC Corp còn xây dựng những sản phẩm thương mại điện tử bổ trợ lẫn nhau, mang đến tiện ích tối đa đến khách hàng của mình:

1. Thanh toán trực tuyến: Cổng thanh toán SohaPay.

2. Mô hình C2C – Consumer to Consumer:

a. Rongbay.com: Website rao vặt trực tuyến. b. MuaRe.vn: Cộng đồng mua bán lâu đời dựa trên nền tảng diễn đàn.

3. Mô hình B2C – Business to Consumer:

a. Solo.vn: Hình thành từ tham vọng ban đầu là trở thành Amazon Việt Nam, tuy nhiên vì vài lý do, Solo.vn đã thay đổi mô hình kinh doanh thành nơi phân phối thẻ cào điện thoại, thẻ game và thẻ gọi điện thoại quốc tế. b. Suma.vn: Website bán các mặt hàng nhu yếu phẩm hàng ngày (đồ ăn, thức uống,…) dành cho đối tượng khách nước ngoài.

4. Mô hình B2B2C – Business to Business to Consumer:

a. Enbac.com: Chợ trực tuyến dành cho các shop bán hàng, các công ty vừa và nhỏ đăng thông tin sản phẩm và bán hàng online, hỗ trợ quy trình thanh toán và giao nhận. b. MuaChung.vn: Hoạt động theo mô hình mua hàng theo nhóm (group buying).

Không hứa hẹn trước điều gì nhưng xem ra, thị trường sẽ lại thêm phần nhộn nhịp nếu nguồn tin việc hợp tác giữa Rakuten và VC Corp là chính xác. Nhìn từ các hoạt động hợp tác khác trong cùng khu vực, có khả năng cao là Rakuten sẽ tận dụng hệ thống truyền thông lớn từ VC Corp và cùng vận hành sản phẩm sàn giao dịch thương mại điện tử Rakuten Việt Nam, phân phối và mua bán hàng hóa. Các sản phẩm khác trong hệ thống Rakuten như đặt phòng khách sạn, thanh toán trực tuyến sẽ chưa được khai thác trong thời gian ban đầu.

Nếu Rocket Internet là đại diện hình ảnh của một cỗ xe tăng hạng nặng đến từ Đức luôn lao về phía trước, liên tục vận động, kiên trì không bỏ cuộc thì Rakuten lại là một hình ảnh đối lập thú vị như chính hình ảnh của đất nước Nhật Bản: mềm mại, nhẫn nại, cẩn thận và ý chí kiên cường – sẽ cho ngành thương mại điện tử Việt Nam nhiều góc nhìn quan sát và nhiều bài học thú vị để cùng phát triển song hành.

.vn

Các nguồn thông tin tham khảo cho bài viết:

http://global.rakuten.com/corp/news/press/2011/0311_01.html

http://www.nationmultimedia.com/2009/10/01/business/business_30113481.php

http://www.techinasia.com/rakuten-indonesia-now-a-wholly-owned-subsidiary-rbo/