Founder VYE: “Khởi nghiệp là để cung cấp giá trị cho xã hội”

.vn – Viet Youth Entrepreneurs (VYE) được biết đến là tổ chức đi đầu trong các hoạt động hỗ trợ sinh viên trong lĩnh vực sáng tạo. Một điều đặc biệt khác là đội ngũ điều hành và sáng lập của VYE là những người trẻ tâm huyết với việc xây dựng môi trường khởi nghiệp tại Việt Nam.

 

Anh Trần Bình Ngọc

 

Thành tích:

 

– THPT Năng khiếu – Giải nhất Olympiad toán Việt Nam

 

– Theo học Đại học Ngoại Thương, Đại học Pennsylvania, Đại học Stanford Engineering (Chương trình liên kết do đại học NUS tổ chức),

Đại học Quốc Gia Singapore (NUS) – Đạt được học bổng NUS Overseas College (Top 5% đơn ứng cử học bổng) – Cử nhân ngành sinh học máy tính và kinh doanh – GPA: 4.1/5

 

– Đã từng có kinh nghiệm làm việc trong ngành công nghệ ở 3 nước lớn: Mỹ, Nhật, Singapore ở những công ty: HDE (Nhật), Graymatics (Singapore), SRECTrade (Mỹ)…

 

– Founder của VYE (Mạng lưới Khởi Nghiệp Trẻ Việt Nam), đã cùng các đồng sự gây quỹ được 30,000USD từ IDG Ventures, McKinsey…

 

Khi biết về anh Trần Bình Ngọc – founder của VYE đã khiến cho tôi có một cảm giác ngạc nhiên xen lẫn thích thú. Tuy là dân kỹ thuật, nhưng profile của anh lại tràn ngập những hoạt động liên quan đến marketing, kinh doanh rất nhiều…trái ngược với hình ảnh về dân kỹ thuật trong tưởng tượng: chỉ chú trọng chuyên môn, đoạt những giải thưởng của dân kỹ thuật và GPA…quá cao.

 

Là một người đã từng trải nghiệm qua nền giáo dục Việt Nam tại đại học Ngoại Thương và có cơ hội học ở những trường đại học danh tiếng hàng đầu thế giới Pennsylvania, Stanford của Mỹ cùng NUS của Singapore. Khi được hỏi về sự khác biệt giữa nền giáo dục hàng đầu thế giới với Việt Nam, “Cả Singapore và Mỹ đều có chương trình đạt chuẩn giáo dục quốc tế, bắt kịp xu hướng rất nhanh.” – Anh cho biết.

 

Điểm mạnh của NUS là ở chương trình đào tạo theo chuẩn được công nhận trên thế giới. Trường có đội ngũ nghiên cứu khá mạnh trên nhiều bình diện: khoa học, kỹ nghệ và xã hội học. Trường cũng có cơ sở hạ tầng vào bậc nhất của châu Á. NUS tạo được một môi trường khá đa dạng về thành phần sinh viên không chỉ từ các nước ở chấu Á mà ở những khu vực khác trên thế giới. Nhưng môi trường học tập ở Singapore khá cạnh tranh tạo ra áp lực không cần thiết trong lúc học.

 

Các trường đại học ở Mỹ có những nét riêng của từng trường. Đại học Pennsylvania là một trường dạy kinh doanh bậc nhất có phong các đào tạo rất “kinh doanh” – tốc độ bài giảng nhanh, sát môi trường thực tế qua “case study” giúp kích thích khả năng tư duy và phân tích của sinh viên. Đại học Stanford, một mặt khác tập trung nhiều vào khởi nghiệp do mối liên hệ khá chặt chẽ với thung lũng Silicon. Trong khóa học về tiếp thị, sinh viên được làm việc trực tiếp với công ty khởi nghiệp ở thung lũng Silicon để giải quyết một vấn đề công ty đang gặp phải trong việc quảng cáo trên Internet. Ở đại học Mỹ, các sinh viên thường thảo luận nhóm, sau giờ học, về các vấn đề trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội và kỹ thuật. Đây là cơ hội mà những ý tưởng táo bạo để lập công ty cũng như những thay đổi thế giới khai sinh.

 

Một điểm khá thú vị ở anh Ngọc chính là sự mâu thuẫn trong profile của chàng trai trẻ này. Mặc dù là dân kỹ thuật nhưng những hoạt động ngoại khóa mà anh tham gia trong thời gian đi học đều liên quan đến marketing. Lý giải cho sự lựa chọn này, anh cho biết đôi cảm thấy kỹ thuật khô khan thì marketing sẽ giúp anh tiếp cận với những điều mới mẻ hơn. “Khi 18 tuổi, các bạn trẻ chọn ngành thường chưa thật sự hiểu rõ về việc mình thích gì, muốn gì. Việc trải nghiệm với nhiều ngành mới sẽ giúp các bạn khẳng định chắc chắn hơn về sự lựa chọn của mình.” – Anh trải lòng.

 

Theo anh, dân kỹ thuật cũng có những điểm mạnh hơn khi làm marketing như: Khả năng suy nghĩ logic, kỹ năng phân tích tốt, khi lên kế hoạch bao giờ cũng chú trọng vào quy trình rất rõ ràng, cụ thể, chi tiết. Nhưng dân kỹ thuật lại thường không có thế mạnh trong việc giao tiếp, ăn nói lưu loát và đặc biệt là việc ăn mặc. Đặc biệt trong mảng sale, ấn tượng từ lần gặp đầu tiên rất quan trọng. Nhưng đối với anh, bất kì việc gì cũng có thể học được, “Vấn đề là chúng ta có muốn học hay không?” – Anh nhấn mạnh. Sau đó, anh đã kể cho tôi nghe về lần đầu tiên viết một email cho đối tác mất đến hơn 1 tiếng đồng hồ để chắc chắn không sai chính tả, đúng ngữ pháp.

 

“Nếu bạn có lòng tin, bạn nhất định sẽ học được. Khi làm sale, mọi thứ phải thật chỉn chu, đồng nhất và chuyên nghiệp với nhau từ proposal cho đến email, cách ăn mặc. Ngay cả giọng nói cũng cần phải được luyện tập vì em đang chính là đại diện cho một công ty. Khách hàng lấy niềm tin vào công ty từ chính em, điều này đặc biệt quan trọng đối với người Nhật nên khi nói chuyện phải cố gắng phát triển quan hệ với khách hàng.” – Anh chia sẻ về kinh nghiệm làm sale từ góc nhìn của dân kỹ thuật.

 

Khi xây dựng mạng lưới khởi nghiệp như VYE, anh và những người đồng sự đã gặp rất nhiều khó khăn. “Mọi người không tin và hỏi những câu hỏi như: Tại sao VYE lại hướng đến học sinh? Tại sao phải lập ra diễn đàn? Tại sao sinh viên lại cần khởi nghiệp?. Những đối tác của anh đều là những người trải đời, sành sỏi, việc thuyết phục họ là rất khó. Anh phải có một niềm tin mạnh mẽ vào điều mình muốn nói khi trình bày ý tưởng với IDG Venture, McKinsey…30,000USD mà VYE gây quỹ được là công sức của tất cả mọi người, chứ không chỉ mình anh.”

 

Đã từng có được trải nghiệm ở cả ba nền công nghệ lớn nhất thế giới: Mỹ, Nhật Bản và Singapore. Anh chia sẻ những điểm khác biệt khá thú vị giữa 3 nơi.

 

Công nghệ ở Mỹ nổi trội ở tính tiên phong, sáng tạo, luôn sẵn sàng thử nghiệm những ý tưởng mới dù nó điên rồ như thế nào. Đôi khi, sản phẩm do Mỹ làm ra không hơn các nước khác về mặt công nghệ nhưng tính táo bạo thì có, chiếc xe không người lái là một ví dụ điển hình.

 

Singapore lại là một câu chuyện khác, thị trường khá nhỏ, do vậy các sản phẩm công nghệ ở Singapore thường dựa vào những thị trường lân cận như Malaysia, Indonesia hoặc là Trung Quốc. Nhưng mà vấn đề là thị trường ở Đông Nam Á rất phân mảnh còn thị trường Trung Quốc thì rất cạnh tranh. Những công ty khởi nghiệp mạnh ở Singapore thường tập trung vào thị trường Mỹ. Thường thì một số bạn ở Singapore từng có kinh nghiệm sống ở thung lũng Silicon. Do vậy có khả năng tiếp cận thị trường cao.

 

Nhật lại nghiêng về hướng hoàn thiện, người Nhật rất chú trọng chi tiết nên sản phẩm ở thị trường Nhật rất tốt.

 

Hiện nay, thị trường Nhật đang đi theo chiều ngang vì vấn đề dân số già, trong khi Đông Nam Á đang phát triển mạnh mẽ. Thị trường Nhật cũng có những đặc thù khép kín, không đi chung với thế giới và tốn khá nhiều thời gian để thâm nhập. Muốn thâm nhập thị trường Nhật, thường phải làm việc với đối tác là người Nhật hoặc công ty Nhật. Là những ví dụ điển hình, nên các công ty đầu tư vào thị trường này cần cân nhắc kỹ.

 

Khi nói về cộng đồng người Việt mình, anh rất tự hào vì có nhiều bạn bè làm trong những công ty lớn như Google, facebook, Microsoft… “Người Việt mình thường chọn giải pháp an toàn và ổn định ở những công ty lớn hơn là các công ty nhỏ. Các sinh viên nước ngoài thường học về những ngành mang tính kỹ thuật, tính toán như kỹ sư, tài chính, nhân sự…Một phần vì đây cũng là lợi thế của người Việt. Nhưng cộng đồng người Việt còn khép kín và chơi với nhau nhiều, anh nghĩ nếu mở rộng ra với các bạn bè quốc tế thì sẽ tốt hơn nữa. Nhưng điều này cũng giúp mối liên kết trong cộng đồng khác. Ngay cả cộng đồng người Nhật, một cộng đồng khá khép kín, cũng bắt đầu nhận ra sự cần thiết trong hội nhập với bạn bè quốc tế.”

 

Khi được hỏi về ý định khởi nghiệp sau này, anh Ngọc cho biết lúc ban đầu, anh luôn muốn khởi nghiệp vì “Kiếm tiền và ‘cái tôi’ trong quá trình tạo nên một cái gì đó, nhưng thực ra anh đã sai. Tiền chỉ là sự thỏa mãn tạm thời, niềm tự hào sẽ khiến cho ta khó làm việc với người khác. Anh muốn tạo ra một công ty có thể cống hiến nhiều giá trị cho xã hội. Hiện giờ cũng có nhiều anh chị ở Việt Nam cũng đang làm ý tưởng khởi nghiệp để giải quyết những vấn đề cụ thể như là nâng cao chất lượng của cán bộ nhà nước hay là ứng dụng công nghệ trong nâng cao hiệu quả vận hành của công ty. Hiện tại thì Ngọc và một số anh chị ở Singapore cũng đang làm một dự án giúp các công ty Việt Nam thâm nhập thị trường thế giới thông qua Singapore.”

 

Khi được hỏi về việc có trở về Việt Nam trong thời gian tới hay không, anh đã chia sẻ “Hiện giờ chưa phải là thời điểm thích hợp để anh trở về, nhưng ở Singapore, anh vẫn có thể đóng góp được cho Việt Nam.”

 

Kết thúc buổi phỏng vấn là lời hẹn gặp mặt tại Singapore, khi tôi hỏi anh có muốn mang gì từ Việt Nam sang không, thì anh chỉ trả lời “Nếu không phiền, nhờ em mang giùm anh một ít nem chua Huế”. Tôi chợt nhận ra, cho dù đi đâu, có trải đến chân trời nào, thì anh vẫn là một người con rất Việt của quê hương này thôi.

 

Tống Trần