Khởi nghiệp: Ý tưởng và tiền không phải là điều quan trọng nhất

Khác với nhiều startup ở Việt Nam, Foody nổi tiếng là một nhóm làm sản phẩm tốt và cực kì kín tiếng với truyền thông. Từ khi nhận được đầu tư từ CyberAgent, Foody gần như chưa bao giờ xuất hiện trên bất kì phương tiện thông tin nào trừ .vn và FBNC. 

Điều đó thể hiện rõ tính cách của anh Đặng Hoàng Minh – người sáng lập Foody.vn, một người làm sản phẩm với tính cách trầm lặng, bình ổn. Nhưng với buổi chia sẻ ngày cuối năm, tôi hiểu được rằng sau sự trầm lặng đấy lại là một tinh thần thép không gì lay chuyển được.

Con đường khởi nghiệp: Cần sự kiên trì và lòng quyết tâm 

Trước khi xây dựng Foody, anh Minh đã từng có một thời gian làm Orderfood.vn (sau đổi tên là Hungry.vn), một trong những website đặt đồ ăn online ở Việt Nam. Với niềm đam mê ẩm thực, anh mong muốn Hungry có thể trở thành một cầu nối giữa nhà hàng và người tiêu dùng, cũng như thay đổi thói quen của thị trường trong lĩnh vực ăn uống. Đã từng có thời Hungry chấp nhận giao cả những món hàng tưởng chừng như không một công ty nào dám giao: Kem. Những thùng kem được đặt trong tủ lạnh, chèn bởi các lớp đá khô, vượt qua những chặng đường nắng nóng để đến kịp tay người dùng mà vẫn nguyên vẹn.

Tuy nhiên, mô hình của Hungry.vn không thể tự phát triển lên được và khó để mở rộng quy mô, trong khi công sức bỏ ra lại quá nhiều và lợi nhuận biên thấp. Hungry được bán lại cho Nhommua, lúc ấy đang có kế hoạch chiếm lĩnh cả thị trường ăn uống online ở Việt Nam. Nhờ việc bán lại công ty, anh có một số vốn nhỏ để bắt đầu xây dựng một website Review địa điểm ở Việt Nam. “Khi mới bắt đầu, anh rất “tham lam”, muốn bao phủ trên tất cả các lĩnh vực như nhà hàng, quán xá, doanh nghiệp…. Cuối cùng khi nhận ra đó không phải là một chiến lược tốt, anh quyết định sẽ tiếp chỉ tập trung duy nhất vào một lĩnh vực ngách là ăn uống.” – Anh Minh cười chia sẻ.

Sau đó là những tháng ngày bắt đầu xây dựng sản phẩm, gặp gỡ nhà đầu tư để nghe góp ý mỗi tuần. Foody đã trải qua gần 20 cuộc gặp với CyberAgent trước khi nhận đầu tư. Họ không chỉ đơn thuần là nhà đầu tư mà còn là những mentor có tâm, tầm và có tài. CyberAgent đã đầu tư thành công vào những mô hình tương tự vì vậy họ có đủ kinh nghiệm, kiến thức trong lĩnh vực này để tư vấn cho sự phát triển của Foody.

Cách mà CyberAgent chọn một startup để đầu tư cũng thể hiện đậm nét văn hóa của xứ sở mà họ đến: Nhật Bản, CyberAgent không vội vã đầu tư mà luôn cẩn trọng và kiên nhẫn. Giữa các startup cùng mô hình kinh doanh vào thời điểm đó, Foody được lựa chọn vì thể hiện được sự quyết tâm bền bỉ của team, khả năng phát triển trong tương lai, cùng những kinh nghiệm đã tích lũy được thời làm Hungry.vn

Nhận đầu tư chỉ mới là sự khởi đầu 

Một trong những điều đáng sợ nhất đối với startup khi nhận tiền đầu tư không nằm ở số tiền mà nằm ở cách sử dụng số tiền hiệu quả. Rất nhiều startup đang phát triển tốt nhưng khi nhận được một số tiền đầu tư quá lớn, họ đã đổ tiền vô tội vạ vào chạy quảng cáo hoặc dùng tiền đầu tư trái ngành dẫn đến việc sụp đổ của cả công ty.

Thời gian đầu khi nhận đầu tư, Foody không tập trung vào việc chạy quảng cáo mà dồn nguồn lực cũng như công sức của mình chủ yếu vào việc xây dựng sản phẩm để mang lại trải nghiệm tốt cho người dùng. Làm mô hình review (bình luận/đánh giá) ở Việt Nam không quá nan giải về mặt kỹ thuật nhưng trở ngại lớn nhất chính là văn hóa chia sẻ. Ở châu Âu và Mỹ, mô hình review phát triển mạnh trên đủ các lĩnh vực từ du lịch (Tripadvisor) cho đến địa điểm (Foursquare), địa điểm ăn uống (Yelp)… Vì họ có văn hóa chia sẻ cao và họ biết cách chia sẻ đúng. Văn hóa chia sẻ ở Việt Nam chưa phổ biến, cũng như người dùng ở Việt Nam chưa biết cách chia sẻ đúng. Khi chia sẻ về đồ ăn, địa điểm, người Việt Nam thường hay chỉ có những chia sẻ rất chung chung như “Ngon quá” hay “Dở quá”. Những review đầu tiên trên Foody được chính tay anh Minh cùng những đồng đội trong team đã gắn bó với nhau từ thời Hungry.vn viết. Tập trung vào xây dựng nội dung, giáo dục cho người dùng hiểu được cách viết một review như thế nào không hề là một việc đơn giản, đòi hỏi sự kiên nhẫn. Thêm vào đó, Foody còn phải chú trọng vào việc thiết kế một sản phẩm đơn giản, dễ sử dụng và có tính năng chia sẻ cao để làm tiền đề cho việc tự động phát triển quy mô sau này.

>> Foody.vn – Đánh giá địa điểm ẩm thực

Là một người làm sản phẩm, nhưng khi được hỏi về quan điểm đối với việc sản phẩm chỉ cần tốt sẽ tự khắc được nhiều người sử dụng, anh Minh quả quyết khẳng định vai trò của marketing trong việc đem một sản phẩm tốt đến tay người tiêu dùng. Sản phẩm tốt là điều kiện tiên quyết, nhưng nếu không có marketing, sẽ không ai sử dụng sản phẩm cả.

Thành quả của những tháng ngày đầu tư vào nội dung của Foody đã được đền đáp lại bởi số lượng người dùng mà bất kì startup nào ở Việt Nam cũng phải mơ ước: hơn 6 triệu lượt unique visitor, lượng địa điểm và review vượt quá con số 43,000 và 39,000…(Tính đến 1h chiều ngày 16/1/2014). “Bây giờ, ra ngoài đường, nghe người ta dùng Foody khen hay chê gì cũng đều vui cả. Vui vì người dùng ở Việt Nam bắt đầu chú ý đến văn hóa chia sẻ và biết cách chia sẻ hơn. Chê thì lại càng là động lực tốt cho mình cải thiện sản phẩm.” – Anh Minh chia sẻ.

Cân bằng giữa làm sản phẩm và kíếm tiền 

Hiện nay, Foody đã bắt đầu quá trình thu phí. Thời điểm bắt đầu thu phí luôn là một câu chuyện nhạy cảm đối với các startup, nếu chọn sai thời điểm, họ có thể dễ dàng mất đi lượng người dùng mà mình đã gầy công xây dựng. Còn nếu khai thác không đúng mô hình thu phí, làm sụt giảm chất lượng của nội dung, người dùng sẽ quay lưng với website. Khi được hỏi lý do tại sao lại chọn thời điểm này, anh Minh lý giải dựa trên 3 khía cạnh: Tài chính, những thông số về người dùng, thương hiệu.

Tiền đầu tư không phải là một nguồn tiền vô hạn và nhà đầu tư cũng cần phải có lãi, startup cần tính toán thời điểm thích hợp để chuẩn bị tài chính cho bản thân và đáp lại sự kì vọng của nhà đầu tư đối với mình. Các thông số về lượt unique visitor, số lượng review được viết, chất lượng của review cũng như số lượng địa điểm đã chứng tỏ được một lượng users bền vững. Lý do cuối cùng là về thương hiệu, thương hiệu của Foody đã có một ví trị tốt trong đối tượng khách hàng mà Foody hướng đến. Tổng hợp từ ba lý do trên, Foody thấy đây hoàn toàn là thời điểm thích hợp để bắt đầu quá trình thu phí.

Khi bày tỏ những lo ngại đối với việc mô hình kinh doanh có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng nội dung của Foody, anh Minh khẳng định những mô hình quảng cáo của Foody sẽ tách bạch riêng với review do người dùng viết để tránh gây nhầm lẫn. Người dùng hiện tại cũng đã biết cách phân biệt giữa quảng cáo, PR và nội dung do người dùng tự xây nên.

Niềm vui của startup

Đối với anh Minh, điều vui nhất mà Foody đem lại cho anh chính là việc giúp cộng đồng những người đam mê ẩm thực có nhiều sự lựa chọn hơn cũng như chia sẻ niềm vui ăn uống đến tất cả mọi người. Bên cạnh đó, anh đã có những đồng đội thực sự cùng chiến đấu với mình từ khi tương lai vẫn còn chưa được định hình: 2 co founders còn lại, anh Nguyễn Thanh Đại và chị Nguyễn Thu Thảo. “Đã có rất nhiều người quả quyết nói với chị mọi thứ sẽ thất bại, nhưng cuối cùng chị đã có thể chứng minh được mình đúng đến thời điểm hiện tại.” – chị Thảo, co-founder của Foody cho biết.

Anh Minh cho biết, trong thời gian tới, ngoài việc thu phí, đa dạng hóa mô hình kinh doanh, Foody sẽ tập trung vào phát triển sản phẩm mobile cho người dùng trên cả ba hệ điều hành: Iphone, Android và Windows Phone. Mobile là một mảng nhiều tiềm năng, hấp dẫn và đang là xu hướng phát triển chung của thế giới.

Kết thúc buổi phỏng vấn, khi được hỏi có điều gì mà team Foody muốn nhắn nhủ đến những người làm startup ở Việt Nam, anh Minh chỉ nói ngắn gọn: “Ý tưởng quan trọng, nhưng quan trọng hơn là cách thực hiện nó như thế nào”.

Tống Trần