Những cạm bẫy có thể làm startup thất bại

Startup học hỏi nhiều nhất từ những thất bại trước khi thành công. Không chỉ từ những thất bại của bản thân mà còn từ sai lầm của những người đi trước.

Wasserman, Phó giáo sư ngành Quản trị kinh doanh tại Harvard, nói rằng: “Người ta luôn mong chờ có một lộ trình cho phép doanh nhân dự đoán được rằng quyết định X sẽ luôn dẫn đến kết quả Y.”

Ông sưu tập hàng tá dữ liệu của 10,000 nhà sáng lập, khai thác chúng và rút ra những bài học với những câu chuyện làm ví dụ như Evan Williams của Twitter và Tim Westergren của Pandora.

Wasserman đã chia sẻ về những nguyên nhân phổ biến nhất dẫn đến sự thất bại của một startup.

Vấn đề nhân sự

Một trong những điều bất ngờ trong nghiên cứu của Wasserman chính là những sự lựa chọn hằng ngày khiến cho đa phần các startup thất bại. Ông nói: “Những quyết định thông thường nhất lại chính là những quyết định nguy hiểm nhất.”

Wasserman phát hiện ra rằng các startup thất bại thảm hại nhất thường là vì vấn đề nhân sự như chọn nhầm người đồng sáng lập . Ông cho hay: “Quyết định thường xảy ra nhất là chọn người đồng sáng lập và đó là thường là người bạn quen biết. Nhưng đó là một sự kết hợp kém ổn định nhất vì bạn thường đồng sáng lập với ai đó rất thân quen trong khi vị trí đó không nên được xác định như vậy.”

Những người đồng sáng lập có chung bối cảnh sẽ sở hữu những kỹ năng giống nhau dẫn đến việc những kỹ năng quan trọng khác lại không hề có.

Ngoài ra còn có những vấn đề về cảm xúc như việc sẽ rất khó khăn khi ra quyết định về cồ phần và trách nhiệm khi bạn làm việc với bạn bè. Wasserman cho rằng: “Bạn sẽ không thể đối mặt với những cuộc tranh luận căng thẳng cũng như là giải quyết các vần đề nhức nhối một khi chúng xảy ra.”

Để tránh mớ hỗn độn đó, hãy xây dựng một doanh nghiệp với người mà bạn biết qua công việc. Nghiên cứu của Wasserman cho thấy những đội ngũ sáng lập vững mạnh nhất luôn bao gồm những thành viên biết nhau thông qua công việc.

Phân chia cổ phần

Wasserman nói rằng 73% đội ngũ trong dữ liệu của ông phân chia cổ phần trong vòng một tháng sau khi lập công ty. Quá sớm.

“Đây là lúc liên doanh đang ở giai đoạn bất ổn nhất và là lúc bạn không thật sự biết chiến lược kinh doanh cuối cùng của mình là gì hoặc vị trí mà bạn đảm đương sau cùng là gì. Vậy mà các nhà sáng lập thường chia cổ phần ngay lúc này và giữ khư khư chúng. Điều này sẽ tạo nên nhiều căng thẳng sau đó.”

Ông nghĩ việc chia cổ phần sớm không có vấn đề gì nếu trong thỏa thuận của bạn có những yếu tố năng động cho phép mọi người có thể linh hoạt trong tương lai.

Mối quan hệ với nhà đầu tư

Đa số các nhà sáng lập dùng tiền của gia đình hoặc bạn bè để hoạt động nhưng Wasserman lại nghĩ rằng: “Bạn đang chơi với lửa khi mượn tiền từ người thân và nếu chấp nhận điều đó thì bạn phải có những các thức giải quyết rủi ro sau đó.”

Ông gợi ý rằng nên viết một bản thỏa thuận trước và thảo luận những viễn cảnh tệ nhất có thể xảy ra. “Và hãy cố gắng suy nghĩ như một người sáng lập rằng nếu người thân của bạn là người duy nhất muốn đầu tư vào doanh nghiệp của bạn thì nó nói lên điều gì đó.”

Tất nhiên là những nhà đầu tư chuyên nghiệp sẽ tiếp cận bạn nếu họ có hứng thú. Họ sẽ tăng giá trị cho doanh nghiệp của bạn nhưng song hành với điều đó là những nguy cơ tiềm ẩn. Wasserman khuyên rằng: “Bạn đang đứng trước nguy cơ bị đuổi khỏi chính đứa con tinh thần của mình. Khi mà các nhà sáng lập trong dữ liệu của tôi bắt đầu gọi vốn vòng C thì 52% bị đuổi khỏi vị trí CEO và ¾ trong số đó bị đuổi khỏi hội đồng quản trị.”

Đó không phải là một cái kết có hậu nhưng nếu trường hợp đó xảy ra thì bạn vẫn luôn có thể bắt đầu xây dựng một công ty mới và nhớ rút kinh nghiệm từ những sai lầm của mình.