Thay thế báo điện tử phổ thông – Cơ hội cho Startups từ IDG Ventures

.vn – Báo điện tử là nơi người đọc số đông tìm đến đầu tiên khi họ cần được cập nhật thông tin hằng ngày bên cạnh báo truyền thống, vì tính dễ tiếp cận và cập nhật thông tin nhanh của nó.

 

Trong những ngày đầu của Internet cách đây gần 10 năm, khi không có nhiều sự lựa chọn về nguồn thông tin mang tính chính thống, một vài tờ báo điện tử nổi lên và dần dần chiếm được sự tin tưởng và yêu thích của nhiều người, tuy chất lượng nội dung và trình bày vẫn còn hạn chế, nhưng người đọc vẫn dành cho nó sự yêu thích, vì đối với họ nội dung như vậy là đủ tốt và chấp nhận được. Nên họ chấp nhận hy sinh một chút cho chất lượng của nội dung cho 2 tính chất đã nêu ở trên mà báo truyền thống không có, và đồng thời hy vọng chất lượng nội dung sẽ ngày một nâng cao. Chúng ta đã dành cho họ niềm tin và sự ưu ái. Gần 10 năm sau, điều đó đang có dấu hiệu xảy ra với chiều hướng ngược lại.

 

Vấn đề


Nguyên nhân của việc này xuất phát từ mô hình kinh doanh của báo điện tử: phần lớn báo điện tử kiếm tiền bằng quảng cáo Online, 2 thông số quan trọng để kiếm tiền quảng cáo là (a) lưu lượng (traffic) cao và (b) tiềm năng mua hàng cao (như mô hình của Google). Báo điện tử ở Việt Nam chưa làm được đủ tốt để có (b) cao nên họ tập trung đẩy mạnh (a): traffic càng nhiều –> pageviews càng cao –> kiếm nhiều tiền hơn từ quảng cáo. Sẽ không là vấn đề khi họ tăng trưởng traffic cao bằng cách tạo nội dung và dịch vụ tốt. Nó sẽ là vấn đề khi họ tăng traffic bằng hướng ngược lại: những nội dung không có giá trị hay những giá trị vô bổ đánh vào tâm lý tò mò của người đọc. Nhiều người sẽ nói người đọc có quyền lựa chọn nguồn thông tin họ thích thay vì phàn nàn, tuy nhiên, việc này không còn khả thi nhiều vì gần như tất cả những tờ báo điện tử phổ thông chính thống đều chọn cách làm này và người đọc không còn những lựa chọn khác.

 

Một điều đáng báo động thứ 2, báo điện tử phổ thông trở thành mô hình kiếm tiền quảng cáo online lớn nhất ở Việt Nam, và họ kiếm tiền từ những bài báo chất lượng thấp. Điều này kéo theo rất nhiều trang đi theo mô hình tương tự để “câu view” và kiếm tiền, kết cục chúng ta sẽ chìm trong bể thông tin kém chất lượng. Về phía người đọc, chúng ta vô tình giúp họ thành công bằng việc chấp nhận những giá trị thấp, đây là hành động gián tiếp “tán thưởng” họ, và vì vậy, họ sẽ tiếp tục đưa chúng ta những giá trị thấp. Đây không phải là tương lai cho nội dung của báo điện tử và Internet.

 

Họ chậm, họ lười sáng tạo, họ không tôn trọng người đọc chúng ta và đưa chúng ta nội dung chất lượng thấp hằng ngày, và vì vậy, họ cần phải được thay thế.

 

Giải pháp


Chúng ta không thiếu những nhà báo và người viết tốt, những người có khả năng tạo nội dung tốt. Tuy nhiên, cách người đọc chúng ta “tán thưởng” đang sai hướng, và vì vậy, nội dung tốt sẽ không được “tán thưởng” xứng đáng, điều này làm cho nhiều nhà báo tốt mất động lực, và tệ hơn, chuyển sang làm nội dung giá trị thấp để nhận sự “tán thưởng”.

 

Cổng lọc thông tin hay News Aggregator sẽ không phải là giải pháp, đơn giản vì không nhiều nội dung tốt để lọc ra khi bể thông tin đang đầy những thứ giá trị thấp. Đây là một mô hình đúng, nhưng nó sẽ đến sau, khi chúng ta thay được cái bể, và chắc chắn chúng ta sẽ không thể thay cái bể được ngay lập tức.

 

Chúng ta sẽ thay thế họ bằng cách tấn công vào cốt lõi của họ: nội dung. Một trong những giải pháp sẽ là việc tạo ra một mô hình “tán thưởng” cho nội dung tốt.

 

Một vài hướng để bắt đầu suy nghĩ cho mô hình này là:

 

  • Nội dung tốt sẽ được tạo ra bởi ai? có cần thiết phải là nhà báo? họ ở đâu? họ làm gì? hút họ như thế nào?

 

  • “Tán thưởng” như thế nào? bằng tiền, hay bằng những giá trị khác? mà vẫn tạo được cân bằng cho mô hình.

 

  • Những yếu tố nào quyết định chất lượng của một tin (ví dụ: tính xác thực)? và những phương cách nào có thể áp dụng để khuyến khích sự hiện diện của những yếu tố đó (ví dụ: có x người xác nhận thông tin xác thực, người đăng tin uy tín …)?

 

  • Dịch vụ sẽ kiếm tiền như thế nào? Nếu là quảng cáo, bạn sẽ chọn theo hướng khai thác tiềm năng mua hàng (khi người đọc vào một website và chỉ cách việc bỏ tiền túi ra để mua một món đồ từ 1-2 click chuột, như khi chúng ta vào google và tìm “vé máy bay”), hay theo hướng traffic (tạo ra tin có chất lượng và đủ sức lan truyền), hay cả 2. Và tiến hành như thế nào.

 

Những startups muốn thử sức với ý tưởng này nên có ít nhất một thành viên có thể viết tốt và viết nhanh về bất cứ chủ đề nào, một thành viên có khả năng xử lý số liệu, một người có khả năng thiết kế tốt và quan hệ công chúng, và cuối cùng một người từng làm trong nghành báo chí sẽ là một lợi thế. Những nhân tố có thể đến từng giai đoạn khác nhau thay vì đến cùng lúc, nhưng startup có được sự tổng hợp này sẽ là yếu tố ưu tiên. Và cuối cùng, các bạn muốn thay đổi báo chí điện tử nước nhà đến mức nào?

 

 

Startup có thể gửi kế hoạch và giới thiệu về đội ngũ đến email: trung_huynh@idgvv.com.vn. Nếu bạn là một nhóm mới thành lập, chúng tôi muốn nghe giải pháp của các bạn và giúp các bạn hoàn thiện kế hoạch. Nếu bạn là một nhóm đã được thành lập và đã hoạt động với cùng mục đích, chúng tôi muốn gặp để hiểu thêm về tầm nhìn của các bạn, cũng như cơ hội hợp tác đầu tư.

 

Theo Trung Huynh – IDG