Ví điện tử: Sôi động thị trường thế giới, lận đận ở Việt Nam

Bên cạnh sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử, ví điện tử ra đời giúp người tiêu dùng có thể lưu trữ thông tin cá nhân và mua bán hàng hóa nhanh chóng.

vi dien tu

Theo báo cáo của Công ty nghiên cứu thị trường Gartner, tổng giá trị thanh toán qua di động trên toàn cầu năm ngoái lên tới 235,4 tỷ USD, tăng 45% và dự báo tiếp tục tăng lên 325 tỷ USD vào năm nay. Trong đó, nhu cầu thanh toán phổ biến nhất là mua hàng trực tuyến.

Thanh toán qua ví điện tử, người mua sau khi chọn được món hàng chỉ mất 3-5 phút nhập lệnh, chọn loại tài khoản cần thanh toán có sẵn trong các “ngăn” ví điện tử rồi nhấn nút là đã xong bước trả tiền. Người bán cũng biết được tiền đã được người mua chuyển sang “ví” của mình và được các ngân hàng đảm bảo.

Ra đời tại Việt Nam từ năm 2008 trong bối cảnh thị trường thương mại điện tử cần những công cụ thanh toán phù hợp, ví điện tử được kỳ vọng giúp người mua và người bán kết nối nhanh chóng với nhau. Trong giai đoạn 2009 – 2013, các website tích hợp thanh toán trực tuyến tăng hơn 30 lần, trong đó có sự góp mặt của ví điện tử. Nhưng sau 5 năm phát triển, ví điện tử vẫn lận đận tìm chỗ đứng trên thị trường. Tính đến hết năm 2013, cả nước có trên 1,84 triệu ví điện tử, tổng lượng giao dịch trong năm đạt 23.350 tỷ đồng (khoảng 1,1 tỷ USD). So với quy mô của thị trường thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam, con số này còn rất khiêm tốn, vì chỉ tính riêng thị trường thẻ tổng doanh số giao dịch nội địa đã lên tới 1,1 triệu tỷ đồng (52 tỷ USD).

Miếng bánh của thị trường còn không dễ nuốt bởi khách hàng thường chọn những thương hiệu uy tín nên những doanh nghiệp mới lại càng chật vật. Người khổng lồ PayPal hơn 15 năm nay vẫn dẫn đầu thị trường toàn cầu, dù có rất nhiều ví điện tử ra đời đã tuyên chiến giành lại vị trí này. Hay ở Trung Quốc, với sự bành trường của Taobao, ví điện tử Alipay đã chiếm đến 60% thị phần.

Bên cạnh đó, hành lang pháp lý cho hoạt động thanh toán ví điện tử chưa ra đời khiến người tiêu dùng e dè bởi không có chế tài để bảo vệ khi xảy ra các hành vi gian lận, tranh chấp.

Tính bảo mật và lạ lẫm về thương hiệu, công nghệ cũng là một rào cản khiến người dùng chưa quan tâm đến dịch vụ này. Ví dụ nhiều cửa hàng của Starbucks trên thế giới cho phép khách hàng gọi đồ uống qua ứng dụng “thực đơn điện tử”, sau đó cho họ thanh toán ngay qua ứng dụng ví điện tử trên thiết bị di động. Tuy nhiên ở Việt Nam, sự kết nối này vẫn còn thiếu.

Một số ví điện tử phổ biến ở Việt Nam và thế giới

paypal

Quốc tế:

• PayPal: Được sáng lập năm 1998 tại Mỹ bởi Max Levchin và Peter Thiel, công ty nắm giữ thị phần thanh toán qua di động lớn nhất toàn cầu, đạt doanh thu 6,6 tỷ USD năm 2013.

• Alipay: Thuộc Alibaba Group, ra đời năm 2004, thống lĩnh thị trường thanh toán qua điện thoại di động tại Trung Quốc với hơn 100 triệu người đăng ký sử dụng tính đến cuối năm 2013.

• Google Wallet: Ra mắt tại Mỹ vào tháng 9/2011, thu hút được khoảng 10 triệu lượt tải về từ Google Play và có 500 triệu USD được giao dịch tại Mỹ trong năm 2012 với khoảng 12,8 tỷ USD trên toàn cầu.

• Passbook: Apple công bố năm 2012 tại Mỹ, người dùng có thể sử dụng iPhone để quét lại hình ảnh, mã vạch của các thẻ mua hàng, vé máy bay, vé xem phim…, biến chiếc điện thoại thành một dạng ví điện tử.

• Paypass: Ra đời năm 2012 tại Mỹ bởi hãng phát hành thẻ lớn thứ hai thế giới MasterCard, đã phát hành ứng dụng hỗ trợ PayPass cho Android, cho phép thanh toán trên điện thoại mà không cần đăng nhập thông tin thẻ, hãng cũng đã ký thỏa thuận hợp tác với 30.000 đại ký và nhiều ngân hàng danh tiếng.

Trong nước:

• BaoKim: công ty con của Công ty Cổ phần Vật Giá Việt Nam

• Ngân lượng: một sản phẩm của PeaceSoft Solutions Corporation

• VnMart: công ty cổ phần Giải pháp Thanh toán Việt Nam (VNPay)

• Payoo: công ty cổ phần DV Trực tuyến Cộng đồng Việt (VietUnion)

• MobiVí: công ty cổ phần Hỗ trợ DV Thanh toán Việt Phú

• MoMo: ví tiền điện tử trên điện thoại di động của VinaPhone

• VinaPay: công ty cổ phần Công nghệ Thanh toán Việt Nam

• Smartlink: Công ty cổ phần DV Thẻ Smartlink

• M-Service: Công ty cổ phần DV Di động Trực tuyến